Haven là bộ công cụ mã nguồn mở giúp bạn xây dựng mạng lưới mesh phi tập trung Haven dựa trên radio HaLow (802.11ah) và Raspberry Pi, cho phép kết nối IP tự phục hồi qua khoảng cách 1-10 km mỗi chặng mà không cần hạ tầng trung tâm. Repo này giải quyết vấn đề mất kết nối internet ở vùng sâu, vùng thảm họa, hoặc sự kiện tạm thời – dành cho kỹ sư, đội cứu hộ, và dân làm community network.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!Những điểm chính
- Haven hoạt động phi tập trung hoàn toàn: không server trung tâm, không điểm lỗi duy nhất.
- Tầm xa 1-10+ km nhờ HaLow sub-1GHz, tự động tìm đường và chuyển failover qua giao thức BATMAN-adv.
- Phần cứng gồm Raspberry Pi 4/5 kèm radio HaLow và WiFi 2.4GHz, có thể gắn thêm LoRa, RTL-SDR, hoặc cellular qua USB.
- Toàn bộ mã nguồn mở (MIT), firmware dựa trên OpenWrt, cho phép kiểm tra và tùy chỉnh sâu.
- Hỗ trợ thêm overlay mã hóa Reticulum, tích hợp ATAK cho tình huống nhận thức, và theo dõi máy bay ADS-B.
Haven là gì và giải quyết vấn đề gì?
Haven là nền tảng mesh IP kết hợp HaLow, BATMAN-adv và OpenWrt để tạo mạng lưới phi tập trung, tự phục hồi. Khi thảm họa làm sập cột di động hoặc vùng núi cao không có internet, bạn chỉ cần vài cái Raspberry Pi gắn radio và phần mềm Haven là có ngay mạng LAN rộng hàng km. Một node có kết nối internet (GATE) sẽ chia sẻ cho toàn bộ mesh, các node khác (POINT) làm nhiệm vụ chuyển tiếp. Bạn có thể xem chi tiết tại repository gốc trên GitHub.
Những tính năng nổi bật của Haven
Kiến trúc mạng phi tập trung và tự phục hồi
Không có công ty nào quản lý mạng của bạn. Mỗi node tự động phát hiện láng giềng, tính toán đường đi ngắn nhất, và nếu một node chết, các gói tin tự động tìm đường khác. Đây là điểm mấu chốt giúp Haven tin cậy hơn mạng di động hay WiFi thông thường khi thiếu hạ tầng.
Radio HaLow – tầm xa, ít hao pin
Chuẩn 802.11ah hoạt động dưới 1GHz cho phép tín hiệu xuyên cây cối, nhà cửa tốt hơn WiFi 2.4/5GHz. Công suất thấp nên phù hợp chạy pin ngoài trời. Mỗi chặng 1-10 km tùy antenna và môi trường, có thể nối nhiều chặng để mở rộng.
Phần cứng linh hoạt: Haven 1 (stable) và Haven 2 (experimental)
Haven 1 dùng Raspberry Pi 4 với radio SPI HAT, đã được kiểm chứng thực địa. Haven 2 dùng Pi 5 với radio USB MM8108, linh hoạt hơn nhưng đang trong giai đoạn thử nghiệm. Cả hai đều dùng chung giao thức và tương thích lẫn nhau.
Overlay mã hóa và mở rộng
Hỗ trợ Reticulum – lớp giao tiếp mã hóa end-to-end (Curve25519 + AES-128), LoRa sidecar cho tín hiệu siêu xa, và ATAK Bridge cho lực lượng cứu hộ theo dõi vị trí. Thậm chí có thể bắt tín hiệu ADS-B để xem máy bay trên bản đồ TAK.
Hướng dẫn cài đặt và sử dụng Haven
Quy trình cài đặt gồm 6 bước chính, giả định bạn đã có phần cứng theo danh sách trong README. Lưu ý: không flash sai firmware giữa Haven 1 và Haven 2.
- Chuẩn bị firmware: Tải ảnh OpenMANET (cho Pi 4) hoặc ảnh OpenWrt/Morse (cho Pi 5) từ repo, dùng Raspberry Pi Imager để ghi vào microSD. Nếu thẻ còn dữ liệu cũ, hãy xóa trước.
- Thiết lập GATE node: Flash firmware, bật nguồn, cắm vào router có internet. SSH vào node (mặc định IP lấy từ DHCP của mạng) rồi chạy script setup. Đổi mật khẩu root và WiFi trong LuCI ngay sau đó.
- Thêm POINT node: Flash cùng firmware, cắm vào laptop, SSH và paste script tương tự. Node này sẽ tự động kết nối với GATE qua HaLow mesh.
- Tùy chọn – ADS-B to CoT: Gắn RTL-SDR vào node, cấu hình để chuyển tín hiệu máy bay thành định dạng CoT trong ATAK.
- Tùy chọn – Reticulum: Cài ứng dụng Sideband hoặc MeshChat trên điện thoại/laptop kết nối WiFi của node, dùng overlay mã hóa.
- Tùy chọn – LoRa sidecar: Cắm USB LoRa MCU đã được kiểm tra (danh sách trong docs) để mở rộng tầm xa hơn nữa qua Reticulum.
Mọi cấu hình nâng cao như đổi SSID, mật khẩu, channel width có thể thực hiện qua giao diện LuCI web. Thông tin đăng nhập mặc định: Gate (green/greengreen), Point (blue/blueblue). Nhớ đổi ngay khi lần đầu vào.
Ai nên dùng – ai không nên?
Nên dùng: đội ứng cứu thảm họa cần mạng tạm thời; nhóm nghiên cứu IoT muốn thử nghiệm mesh tầm xa; cộng đồng vùng sâu muốn chia sẻ internet không cần nhà mạng; kỹ sư yêu thích DIY và OpenWrt. Không nên dùng nếu bạn cần plug-and-play hoàn hảo, không muốn đụng tới dòng lệnh, hoặc cần băng thông cao (HaLow chỉ vài Mbps). Haven vẫn yêu cầu kiến thức về mạng căn bản và chịu khó debug.
Câu hỏi thường gặp
Haven có dùng được với Raspberry Pi 3 không?
Không, README chỉ hỗ trợ chính thức Pi 4/CM4 cho Haven 1 và Pi 5 cho Haven 2. Các model cũ hơn thiếu cổng và hiệu năng cần thiết cho OpenWrt và HaLow radio.
Tôi có thể mua phần cứng Haven ở đâu?
Phần cứng gồm Raspberry Pi, radio Morse Micro MM601X hoặc MM8108, và USB adapter RT5370. Bạn tự mua lẻ từ các nhà phân phối; repo cung cấp file in 3D vỏ case (Printables) miễn phí để tự ráp.
Haven có bảo mật không?
Mạng HaLow dùng WPA3 SAE (CCMP), mạnh nhất cho WiFi. Overlay Reticulum mã hóa end-to-end Curve25519 + AES-128. ATAK có thể thêm mã hóa riêng. Tuy nhiên, cần tự quản lý mật khẩu và cập nhật firmware.
Làm sao để tìm IP của node Haven?
Đọc phần ‘Finding & Accessing Nodes’ trong tài liệu. Có thể dùng mạng 10.41.x.x/16 mặc định hoặc scan mạng con. Node GATE thường nhận DHCP từ modem, các POINT nhận từ GATE.
Kết luận
Haven là giải pháp mạng mesh phi tập trung thực tế, dùng được ngay với phần cứng phổ biến và mã nguồn mở hoàn toàn. Nếu bạn cần kết nối ổn định ở nơi không có hạ tầng, đây là dự án đáng đầu tư thời gian. Hãy ghé repository Haven để đọc tài liệu đầy đủ và tham gia cộng đồng Discord.
